Chủ Nhật, 8 tháng 5, 2022

Để báo ra báo, để tạp chí ra tạp chí, trang tin ra trang tin

 Theo Bộ trưởng Bộ TT&TT Nguyễn Mạnh Hùng, quản lý báo chí phải làm cho báo là báo, tạp chí là tạp chí, trang tin là trang tin. Đúng tôn chỉ mục đích, đúng quy định của pháp luật. Báo chí cách mạng thì không tư nhân hóa.

202255-h1.jpg

Hơn 30 Tạp chí có dấu hiệu "báo hóa"

Tháng 9/2020, Thanh tra Bộ TT&TT ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với Tạp chí Môi trường đô thị Việt Nam và Tạp chí điện tử Môi trường và đô thị Việt Nam do đã thực hiện không đúng tôn chỉ, mục đích ghi trong giấy phép hoạt động. Tổng số tiền xử phạt vi phạm hành chính là 48 triệu đồng.

Tháng 10/2021, Tạp chí Tri thức Xanh bị phạt gần 100 triệu đồng và bị tước quyền sử dụng giấy phép hoạt động báo chí in trong 4 tháng.

Lý do là có 4 hành vi vi phạm hành chính: Không thực hiện lưu chiểu báo chí theo quy định; Không thể hiện rõ thông tin tạp chí in nộp lưu chiểu, số lượng phát hành, ngày, giờ nộp lưu chiểu, chữ ký của người đứng đầu cơ quan báo chí hoặc người được ủy quyền trên tạp chí in nộp lưu chiểu; Thực hiện không đúng nội dung ghi trong giấy phép hoạt động báo chí; Thực hiện không đúng tôn chỉ, mục đích ghi trong giấy phép hoạt động báo chí, gây ảnh hưởng nghiêm trọng. 

Tháng 2/2022, Thanh tra Sở TT&TT Hà Nội xử phạt vi phạm hành chính Tạp chí điện tử Môi trường xây dựng 100 triệu đồng vì hoạt động sai tôn chỉ, mục đích; đăng tin sai sự thật.

Đây chỉ là ba trong số hàng chục tạp chí bị xử phạt thời gian qua do có vi phạm thực hiện không đúng tôn chỉ, mục đích trong giấy phép hoạt động.

202255-h2.jpg

Cục Báo chí (Bộ TT&TT) cho biết, từ năm 2019 đến nay, Bộ TT&TT và các Sở TT&TT đã xử lý 84 trường hợp tạp chí vi phạm với hơn 2,3 tỷ đồng. Trong đó 39 tạp chí bị xử phạt với hơn 1,4 tỷ đồng, 3 tạp chí bị đình bản, thu hồi 3 thẻ nhà báo.

Từ 2020 đến quý 1/2022, Cục Báo chí nhận được 832 đơn thư; riêng đơn thư liên quan đến tin, bài của các tạp chí là 294.

Năm 2022, Bộ TT&TT bước đầu xác định hơn 30 tạp chí có dấu hiệu “báo hóa” và một số cơ quan báo chí có biểu hiện “tư nhân hóa”, chủ yếu của các Hội xã hội, xã hội nghề nghiệp và một số “Viện nghiên cứu”.

Tại Hà Nội, từ năm 2021 đến nay Sở đã xử lý vi phạm hành chính 5 tạp chí điện tử với các hành vi “Thực hiện không đúng tôn chỉ, mục đích của cơ quan báo chí” và “Đăng phát thông tin sai sự thật gây ảnh hưởng nghiêm trọng”.

Liên tục chấn chỉnh

Ngày 8/11/2019, trả lời chất vấn tại Quốc hội về tình trạng "báo hóa" tạp chí, trang TTĐT, Bộ trưởng TT&TT Nguyễn Mạnh Hùng khẳng định: Đây là hoạt động sai Luật Báo chí. Hiện nay chúng ta quản lý báo chí thông qua tôn chỉ, mục đích vì báo chí là cơ quan ngôn luận của cơ quan chủ quản và mỗi cơ quan chủ quản đều có lĩnh vực hoạt động của mình.

Theo Bộ trưởng, trong luật ghi tạp chí khác báo ở chỗ là tập trung vào chuyên ngành và định kỳ. Vừa qua có tình trạng một số tạp chí xa rời những điều này. Cũng điều tra, phóng sự, tin thời sự, tin chính trị vượt quá tôn chỉ mục đích cũng như các quy định về tạp chí. 

Vấn đề “báo hóa” tạp chí, trang TTĐT được Chính phủ và Bộ TT&TT quan tâm, chỉ đạo liên tục để chấn chỉnh tình trạng này.

Cụ thể, trong văn bản số 3359 ngày 21/5/2021 của Văn phòng Chính phủ, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam yêu cầu Bộ TT&TT khẩn trương có giải pháp hiệu quả chấn chỉnh các sai phạm trong hoạt động của tạp chí điện tử, trang TTĐT tổng hợp. Đồng thời làm rõ trách nhiệm của cơ quan báo chí, người đứng đầu cơ quan báo chí khi để các chuyên trang, ấn phẩm có nhiều vi phạm, sai phạm. Xử lý nghiêm các trường hợp hoạt động không đúng tôn chỉ, mục đích của cơ quan báo chí, vi phạm quy định đạo đức nghề nghiệp người làm báo.

Tại văn bản số 4854 ngày 26/11/2021, Bộ TT&TT nhấn mạnh sẽ chỉ đạo các đơn vị chức năng tăng cường kiểm tra, rà soát và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về báo chí, trong đó tập trung về các hành vi cơ quan báo chí thực hiện không đúng tôn chỉ, mục đích… Đối với những vụ việc phức tạp, có dấu hiệu vi phạm hình sự, Bộ TT&TT sẽ chuyển, phối hợp các cơ quan chức năng xem xét, xử lý.

202255-h3.jpg

Mới đây nhất, tại Công văn số 844, Bộ TT&TT nêu rõ việc một số tạp chí có biểu hiện “báo hoá”, như: Chú trọng phản ánh các vấn đề, vụ việc tiêu cực trong xã hội nhưng lượng thông tin lý luận, khoa học, chuyên ngành hạn chế, thậm chí không có; đăng tải tin, bài hoặc cử phóng viên hoạt động tác nghiệp về những nội dung ngoài phạm vi tôn chỉ, mục đích ghi trong giấy phép…

Một số cơ quan báo chí có biểu hiện “tư nhân hoá” báo chí, thể hiện chủ yếu ở việc giao chuyên trang, chuyên mục cho văn phòng đại diện, nhóm phóng viên hoặc đối tác hợp tác chịu trách nhiệm toàn bộ hoạt động, thành lập và khoán doanh thu tùy tiện cho các văn phòng đại diện cơ quan báo chí, thực hiện liên doanh liên kết theo hướng người đứng đầu cơ quan báo chí buông lỏng quản lý, chuyển giao quyền kiểm soát nội dung trên thực tế cho đối tác để đổi lấy lợi ích.

Nhằm tiếp tục siết chặt kỷ cương trong hoạt động báo chí, trong năm 2022, Bộ TT&TT sẽ tăng cường việc đo kiểm, rà quét nội dung thông tin hàng ngày và thông báo tại giao ban báo chí hàng tuần để các cơ quan báo chí biết và có giải pháp khắc phục kịp thời.

Bộ TT&TT sẽ kiểm tra, đánh giá hoạt động của các cơ quan báo chí để nhắc nhở, chấn chỉnh; trường hợp phát hiện có cơ quan báo chí vi phạm, Bộ sẽ chỉ đạo đơn vị chức năng xử phạt nghiêm theo quy định, thậm chí đình bản, thu hồi giấy phép hoạt động báo chí và hàng tháng có thông báo kết quả xử lý tới các cơ quan chủ quản và các các đơn vị liên quan.

Xây dựng hệ thống giám sát online

Theo Bộ trưởng TT&TT Nguyễn Mạnh Hùng, quản lý báo chí thì phải làm cho báo là báo, tạp chí là tạp chí, trang tin là trang tin. Đúng tôn chỉ mục đích, đúng quy định của pháp luật. Báo chí cách mạng thì không tư nhân hoá.

Thủ tướng Chính phủ đã có văn bản yêu cầu Bộ TT&TT xử lý nghiêm các dấu hiệu “tư nhân hoá” báo chí.

202255-h4.jpg

“Muốn quản lý được thì đầu tiên phải giám sát được. Giám sát thì online, giám sát thì 100%, giám sát thì toàn diện. Xây dựng hệ thống giám sát online báo chí là trọng tâm 2022 của quản lý nhà nước, của Bộ, của Sở. Các Cục quản lý báo chí, truyền thông và xuất bản của Bộ TT&TT xây dựng hệ thống giám sát và chia sẻ cho các sở”, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng nói.
Dù tình trạng “báo hóa” tạp chí, trang TTĐT, “tư nhân hóa” báo chí đã được nhắc đi nhắc lại rất nhiều lần, nhưng cho đến nay hiện tượng  này vẫn còn phức tạp. Nhiều chuyên gia, nhà quản lý báo chí và người cầm bút coi đây là “căn bệnh” cần chấn chỉnh, phải áp dụng các chế tài xử lý nghiêm khắc, để hạn chế những hệ lụy có thể xảy ra./.

Nguồn: vietnamnet.vn

Thứ Tư, 4 tháng 5, 2022

Hội nghị TƯ 5 Khóa XIII khai mạc ngày 4/5/2022




Những nội dung trình Hội nghị Trung ương lần này là những vấn đề lớn, khó và hệ trọng đối với việc thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng trên các lĩnh vực trọng yếu.
Sáng 4/5, Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII đã khai mạc trọng thể tại Thủ đô Hà Nội.
Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng chủ trì, phát biểu khai mạc hội nghị.
Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc điều hành phiên khai mạc.
Tại hội nghị, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII tập trung thảo luận, cho ý kiến và quyết định về các nội dung: tổng kết 10 năm thực hiện Nghị quyết Hội nghị Trung ương 6 khóa XI về tiếp tục đổi mới chính sách, pháp luật về đất đai trong thời kỳ đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới; tổng kết 15 năm thực hiện Nghị quyết Hội nghị Trung ương 7 khóa X về nông nghiệp, nông dân, nông thôn; tổng kết 20 năm thực hiện Nghị quyết Hội nghị Trung ương 5 khóa IX về tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể; Đề án xây dựng tổ chức cơ sở đảng và đảng viên; Đề án thành lập Ban Chỉ đạo cấp tỉnh về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực; Báo cáo kiểm điểm sự lãnh đạo, chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư năm 2021 và một số vấn đề quan trọng khác.
Những nội dung trình Hội nghị Trung ương lần này là những vấn đề lớn, khó và hệ trọng đối với việc thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng trên các lĩnh vực trọng yếu như: đẩy mạnh phát triển kinh tế-xã hội của đất nước đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị ngày càng trong sạch, vững mạnh toàn diện từ gốc, từ cơ sở, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của cách mạng trong giai đoạn mới...
Theo chương trình, hội nghị làm việc đến ngày 10/5/2022./.

Đôi điều về môn Lịch Sử tại các cấp học hiện nay

 


Thời gian gần đây, trên các trang mạng rộ lên một loạt bài về “Chương trình lớp 10 mới: Học sinh không cần học môn lịch sử, môn vật lý nếu không thích”. Với Chương trình mới này, “học sinh lớp 10 sẽ không phải học lịch sử hay hóa học, sinh học, các em cũng có thể không cần học môn lịch sử hay địa lý nếu không muốn, và các em hoàn toàn có thể chọn các môn như âm nhạc, hay giáo dục kinh tế và pháp luật,… tùy thuộc vào sở thích và định hướng tương lai của các em”.  

Đọc những dòng trên, một cô giáo dạy môn lịch sử bậc trung học phổ thông phải thốt lên: “Một đất nước luôn tự hào mấy ngàn năm văn hiến, một dân tộc luôn tự hào với truyền thống hào hùng trong lịch sử, một nền giáo dục vốn dựa trên nền tảng lịch sử, văn hóa, dân tộc với đạo lý truyền thống tốt đẹp thì phải tôn trọng lịch sử. Dù dưới bất kỳ hình thức gì đi nữa thì bỏ đi môn lịch sử sẽ là một sai lầm to lớn bởi chúng ta sẽ đào tạo ra một thế hệ công dân không nhớ tới quá khứ và cội nguồn của mình”. Vị giáo viên này phản biện: “Xưa nay, học sinh vốn ngại học sử, đến nay Bộ Giáo dục và Đào tạo lại tiếp tục đưa môn học này thành môn học tự chọn trong tổ hợp 3 môn thì khác nào “khai tử” môn lịch sử?”. Cô giáo dạy sử nghẹn ngào nói: “Hiện nay, nhiều người trẻ gần như không hiểu biết về lịch sử dân tộc, vẫn coi Quang Trung và Nguyễn Huệ là anh em. Điều gì sẽ xảy ra khi giới trẻ không biết gì về lịch sử nước nhà, hoặc nếu biết cũng lơ mơ, ngây ngô, trong khi các thông tin méo mó lịch sử thì tràn lan trên mạng xã hội?…”.

Những lời tâm sự trên đây của vị giáo viên môn lịch sử rất chân thành khi chúng ta tưởng nhớ đến Chủ tịch Hồ Chí Minh nói về lịch sử nước ta. Năm 1941, Người có hai tác phẩm viết về lịch sử Việt Nam.

Tác phẩm thứ nhất: “Nên học sử ta”:

“Dân ta phải biết sử ta,

Cho tưởng gốc tích nước nhà Việt Nam”1.

Theo Người: “Dân ta phải biết sử ta. Sử dạy cho ta những chuyện vẻ vang của tổ tiên ta. Dân tộc ta là con Rồng cháu Tiên, có nhiều người tài giỏi đánh Bắc dẹp Nam, yên dân trị nước, tiếng để muôn đời… Những vị anh hùng ấy vì nước vì dân mà làm nên sự nghiệp kinh thiên động địa. Nhờ những vị dân tộc anh hùng ấy mà nước ta được tự do, độc lập, lừng lẫy ở Á Đông”2. Theo Người, thì sử dạy cho ta bài học lúc nào dân ta đoàn kết muôn người như một thì nước ta độc lập, tự do. Trái lại, lúc nào dân ta không đoàn kết thì bị nước ngoài xâm lấn. Vì vậy, quan điểm của Người là phải biết đoàn kết chống giặc ngoại xâm để khôi phục lại nền độc lập, tự do cho Tổ quốc. Đó là lý do Người khuyên chúng ta “nên học sử ta”3.

Tác phẩm thứ hai: “Lịch sử nước ta”. Trong tác phẩm này, Người lại viết:

“Dân ta phải biết sử ta,

Cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam.

Kể năm hơn bốn nghìn năm,

Tổ tiên rực rỡ, anh em thuận hòa”4.

Tác phẩm “Lịch sử nước ta” là một bài thơ dài (diễn ca) do Chủ tịch Hồ Chí Minh viết vào khoảng cuối năm 1941, tại Cao Bằng, xuất bản các năm 1942, 1947, 1949.

Tập diễn ca lịch sử này được viết để làm tại liệu học tập cho các lớp huấn luyện cán bộ trước Cách mạng tháng Tám năm 1945, nhằm giáo dục và động viên nhân dân ta phát huy truyền thống lịch sử vẻ vang của dân tộc, góp phần chuẩn bị cho Cách mạng tháng Tám năm 1945.

Lịch sử nước ta đã in sâu vào tâm trí đồng bào cả nước. Nhiều người đã thuộc lòng toàn văn diễn ca này.

Đọc “Nên học sử ta” và diễn ca “Lịch sử nước ta”, thấy Chủ tịch Hồ Chí Minh rất coi trọng lịch sử nước nhà, coi đây là một vấn đề không thể thiếu trong đời sống sinh hoạt chính trị và sinh hoạt xã hội. Lịch sử Việt Nam không những mang tính truyền thống, mà còn ảnh hưởng rất lớn đến hiện tại và tương lai, nên cần phải học.

Lịch sử là gì? Xét dưới góc độ triết học, đó là nguyên tắc nhận thức các sự vật và hiện tượng trong sự phát triển, sự hình thành của chúng, trong mối quan hệ của chúng với những điều kiện lịch sử cụ thể. Quan điểm lịch sử là cách xem xét hiện tượng như là sản phẩm của sự phát triển lịch sử nhất định, theo quan điểm cho rằng, những hiện tượng đó phát sinh như thế nào, phát triển như thế nào và đã đi tới tình trạng hiện nay ra sao. Là một phương pháp nghiên cứu lý luận nhất định, quan điểm nhận thức về lịch sử là sự xác định sự biến đổi, trong đó, thể hiện sự hình thành những đặc tính và những mối liên hệ đặc thù của các sự vật quy định bản chất, tính đặc thù về chất của lịch sử. Quan điểm lịch sử đòi hỏi bắt buộc phải thừa nhận tính chất kế thừa và không thể đảo ngược của những biến đổi của sự kiện lịch sử. Vì vậy, quan điểm lịch sử đã trở thành một trong những nguyên tắc quan trọng nhất của khoa học, gọi là khoa học lịch sử, cho phép khoa học lịch sử vẽ nên bức tranh toàn cảnh về các sự kiện lịch sử theo phương pháp biện chứng. Bản thân nó giải thích bản chất và những hiện tượng xã hội phức tạp như lịch sử nhà nước, lịch sử giai cấp và đấu tranh giai cấp,…, đưa ra những dự đoán về chủ nghĩa xã hội nhất định thay thế chủ nghĩa tư bản, là điều không thể tránh khỏi. Quan điểm của triết học, xã hội học, lôgích học tư sản hiện đại là phủ nhận nguyên tắc về quan điểm lịch sử, chống lại quan điểm lịch sử hoặc giải thích nó một cách méo mó theo kinh nghiệm chủ nghĩa.

Nói đến lịch sử không thể không nói đến lôgích. Giữa lịch sử và lôgích có mối liên hệ biện chứng với nhau, đan xen vào nhau, tác động vào nhau, tạo thành thể thống nhất. Lịch sử và lôgích đều là những phạm trù triết học nói lên những đặc điểm quan trọng của quá trình phát triển, cũng như mối tương quan giữa sự phát triển lịch sử và lôgích. Lịch sử là những sự kiện xảy ra trong đời sống xã hội, còn lôgích là sự tổng kết những sự kiện đó. Lịch sử thể hiện quá trình hiện thực của sự xuất hiện và sự hình thành một sự kiện nào đó; lôgích thì thể hiện những mối tương quan, những quy luật liên hệ và tác động lẫn nhau giữa các mặt của sự kiện đó, đang tồn tại trong trạng thái phát triển của nó. Lịch sử quan hệ với lôgích như là quá trình phát triển quan hệ với kết quả của nó, trong đó, những mối liên hệ đã được hình thành một cách tuần tự trong tiến trình của lịch sử hiện thực. Tính thống nhất giữa lịch sử và lôgích được thể hiện ở chỗ tính lịch sử chứa đựng tính lôgích ở mức độ mà mọi quá trình phát triển đều bao hàm khuynh hướng khách quan, tính tất yếu của nó. Lịch sử và lôgích được thể hiện ở mối tương quan và sự lệ thuộc lẫn nhau, tác động vào nhau, gặp nhau ở yếu tố lịch sử. Lịch sử và lôgích đều hình thành cơ cấu đặc thù của nó, chứa đựng quá trình hình thành và phát triển của nó: lôgích bao hàm cái lịch sử và phản ánh vào lôgích, tạo thành thể thống nhất của lịch sử.

Nhiệm vụ của nghiên cứu lịch sử là phát hiện những sự kiện và những tiền đề định hình cụ thể của những hiện tượng này hay hiện tượng khác, phát hiện tính chất tuần tự lịch sử của những bước quá độ, từ những giai đoạn tất yếu lịch sử này sang giai đoạn tất yếu lịch sử khác. Tầm quan trọng của lịch sử không thể thiếu trong đời sống xã hội.

Nhiệm vụ nghiên cứu của lôgích là phân tích những điểm cần nhấn trong lịch sử để phân tích bằng lý luận, nhằm làm phong phú thêm những sự kiện lịch sử và mang tính tổng kết của lịch sử.

Nhưng xét cho cùng, lôgích cũng là lịch sử và lịch sử cũng là lôgích, chỉ khác nhau ở chỗ lịch sử mang tính cụ thể, còn lôgích mang tính khái quát.

Qua sự phân tích trên đây, thấy rằng, lịch sử mà thoát khỏi lôgích sẽ rơi vào “lịch sử chay”, trong khi đó, nếu lôgích thoát khỏi lịch sử, cũng sẽ rời vào “lôgích chay”, lôgích sẽ không có cơ sở để tổng kết lịch sử. Vì vậy, quan điểm lịch sử của ta là lịch sử bao giờ cũng gắn với lôgích, tạo thành mối quan hệ biện chứng: lịch sử – lôgích.

Những điều trên đây đã nêu, đặt ra cho chúng ta là không nên đặt vấn đề không cần học sử nếu không muốn, vì đặt vấn đề như vậy sẽ hạ thấp vai trò của lịch sử, trong khi Chủ tịch Hồ Chí Minh dạy chúng ta “nên học sử ta”.

GS. TS. Đàm Đức Vượng

——

1. Hồ Chí Minh: Toàn tập, 15 tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, tập 3, tr. 255.

2. Hồ Chí Minh: Toàn tập, 15 tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, tập 3, tr. 255.

3. Hồ Chí Minh: Toàn tập, 15 tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, tập 3, tr. 255.

4. Hồ Chí Minh: Toàn tập, 15 tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, tập 3, tr. 259.