Bộ trưởng Y tế và đống đổ nát nghìn tỷ

 Tiền thuế của dân không phải để đốt chơi. Thế nhưng tại hai dự án bệnh viện Bạch Mai và Việt Đức cơ sở 2 ở Hà Nam, hàng nghìn tỷ đồng đã bị ném qua cửa sổ, kéo theo những sai phạm nghiêm trọng mà Thanh tra Chính phủ vừa phanh phui. Đứng sau mớ hỗn độn này là cựu Bộ trưởng Y tế - người từng được kỳ vọng dẫn dắt ngành y tế, nhưng giờ đây bị chỉ mặt vì những quyết định sai trái, cố ý làm xiêu vẹo cả một hệ thống.

Theo Kết luận thanh tra số 528 ban hành ngày 4/4, câu chuyện bắt đầu từ năm 2014, khi Ban Quản lý dự án Y tế trọng điểm - dưới sự phê duyệt của Bộ trưởng - quyết định thuê tư vấn nước ngoài lập dự án cho hai bệnh viện này. Lý do? Họ cho rằng các đơn vị trong nước không đủ sức đáp ứng yêu cầu “thiết kế linh hoạt” và “vật liệu mới” để phù hợp với trang thiết bị hiện đại. Nghe thì hay, nhưng giấy trắng mực đen lại không chứng minh được lời bao biện ấy. Thực tế, trước đó, chính các đơn vị tư vấn nội địa đã làm tốt việc lập dự án và thiết kế kỹ thuật cho những công trình quy mô lớn hơn. Vậy tại sao phải vung tay chọn Công ty VK Group từ Bỉ?

Câu trả lời dần lộ ra: đây không phải vấn đề năng lực, mà là ý đồ. Thanh tra Chính phủ chỉ rõ, cựu Bộ trưởng Y tế đã phê duyệt chủ trương thuê tư vấn nước ngoài ngay từ Quyết định 996 ngày 21/3/2014, thậm chí còn mở rộng sang thiết kế dự án khi chưa có đề xuất chính thức và hai dự án còn nằm trên giấy. Đỉnh điểm, Thông báo 417 ngày 9/5/2014 cho thấy ông chỉ đạo chọn thẳng VK Group mà không qua đấu thầu. Một sự “chủ quan” đến mức khó tin, hay nói thẳng là cố ý vi phạm luật đấu thầu và quy chế thuê tư vấn nước ngoài.

Chưa hết, giá hợp đồng tư vấn bị đội lên chóng mặt. So với định mức của Bộ Xây dựng (Quyết định 957/2009), giá lập dự án cao gấp 5,6 lần, còn giá thiết kế kỹ thuật và bản vẽ thi công cao gấp 2,3 lần. Tổng cộng, số tiền vượt trội lên tới hơn 104 tỷ đồng, trong đó 80 tỷ đã được thanh toán - một khoản thiệt hại ngân sách không nhỏ. Ai chịu trách nhiệm? Thanh tra chỉ đích danh cựu Bộ trưởng, Giám đốc Ban Quản lý dự án Y tế trọng điểm cùng các đơn vị liên quan.

Nhìn sâu hơn, vụ việc không chỉ là chuyện tiền bạc. Nó phơi bày một thực trạng đáng sợ: những người đứng đầu, được trao quyền quyết định vì lợi ích công, lại sẵn sàng bẻ cong quy định để trục lợi hoặc ưu ái cho “người quen”. Việc phân chia gói thầu thiếu logic, cố tình thu hẹp phạm vi công việc để hợp thức hóa lựa chọn VK Group, hay phê duyệt chi phí thiếu căn cứ, đều cho thấy một kịch bản được dàn dựng kỹ lưỡng. Trong khi đó, năng lực tư vấn trong nước bị gạt phăng không thương tiếc, dù họ đã chứng minh được khả năng.

Hậu quả để lại là gì? Hai bệnh viện nghìn tỷ giờ như đống đổ nát giữa cơn bão chỉ trích, còn lòng tin của người dân vào hệ thống y tế thêm một lần bị xói mòn. Đây không chỉ là bài học đắt giá cho cựu Bộ trưởng và ê-kíp của ông, mà còn là hồi chuông cảnh tỉnh cho cả bộ máy quản lý. Nếu không siết chặt giám sát, không cải cách triệt để từ khâu bổ nhiệm đến thực thi, những “cú ngã” như thế này sẽ còn tái diễn.

Pháp luật không có chỗ cho sự bao che. Thanh tra Chính phủ đã làm rõ trắng đen, và giờ là lúc những người trong cuộc phải trả giá. Tiền dân không phải để lãng phí, và sai phạm không thể bị chôn vùi dưới những lời biện minh sáo rỗng.

Những cáo buộc thiếu căn cứ về tự do tôn giáo ở Việt Nam: Trường hợp Thích Minh Tuệ

 Gần đây, Ủy ban Tự do Tôn giáo Quốc tế Hoa Kỳ (USCIRF) đã đề nghị đưa Việt Nam vào danh sách “Quốc gia cần quan tâm đặc biệt về tôn giáo” (CPC) trong báo cáo thường niên 2025, viện dẫn trường hợp ông Thích Minh Tuệ như một “bằng chứng”. Tuy nhiên, đây là một sự quy chụp sai lệch, thiếu khách quan và không phản ánh đúng thực tế. Đề xuất này không chỉ bóp méo sự thật mà còn phớt lờ thiện chí của Đảng và Nhà nước Việt Nam trong việc bảo vệ quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của mọi công dân, bao gồm những người tu hành chân chính.

Đảng và Nhà nước Việt Nam từ lâu đã luôn quan tâm, chăm sóc đời sống tín ngưỡng, tôn giáo của người dân. Các tôn giáo lớn như Phật giáo, Công giáo, Tin Lành, Cao Đài, Hòa Hảo đều được tạo điều kiện phát triển bình đẳng, không phân biệt. Mọi công dân Việt Nam đều có quyền tự do tín ngưỡng, thờ cúng và thực hành tôn giáo theo đúng quy định pháp luật. Thực tế cho thấy, cơ sở vật chất phục vụ tôn giáo ngày càng được nâng cao. Cả nước hiện có hơn 26.000 cơ sở thờ tự như chùa chiền, nhà thờ, thánh thất, với nhiều công trình được xây mới hoặc trùng tu khang trang. Số tín đồ cũng không ngừng gia tăng, đạt hơn 26 triệu người, chiếm khoảng 27% dân số. Những nỗ lực này được chính người dân ghi nhận. Một giáo dân ở Hà Nội bày tỏ: “Nhà nước luôn hỗ trợ chúng tôi tu bổ nhà thờ, tổ chức lễ hội tôn giáo mà không hề cản trở”. Một phật tử tại TP.HCM cũng chia sẻ: “Chùa chiền ngày càng khang trang, chúng tôi tự do tu tập mà không gặp bất kỳ trở ngại nào từ chính quyền”.

Để bảo vệ người tu hành chân chính, Việt Nam đã xây dựng hệ thống pháp luật chặt chẽ. Hiến pháp năm 2013 (Điều 24), Luật Tín ngưỡng, Tôn giáo năm 2016, cùng các văn bản như Nghị định 162/2017/NĐ-CP không chỉ đảm bảo quyền tự do tín ngưỡng mà còn đưa ra chính sách bảo hộ rõ ràng. Các hành vi lợi dụng tôn giáo để trục lợi hay gây rối đều bị xử lý nghiêm minh, minh chứng cho cam kết của Việt Nam trong việc tạo dựng một môi trường tôn giáo minh bạch, lành mạnh.

Trường hợp ông Thích Minh Tuệ, tên thật Lê Anh Tú, lại càng làm rõ sự sai lệch trong cáo buộc của USCIRF. Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã ra công văn khẳng định ông Tú không phải tu sĩ chính thức, không phải sư, không phải thầy và không thuộc bất kỳ tự viện nào. Bản thân ông Tú cũng nhiều lần xác nhận ông tự nguyện chọn lối sống ẩn tu, tự nguyện sang Ấn Độ để theo đuổi con đường tâm linh riêng. Dù không phải tu sĩ, Nhà nước Việt Nam vẫn thể hiện sự khoan dung và nhân đạo. Ông được cấp lại căn cước công dân dù trước đó từng tự đốt giấy tờ tùy thân, được hỗ trợ làm hộ chiếu để thực hiện nguyện vọng cá nhân là đi Ấn Độ. Khi ở Việt Nam, dù đám đông vây quanh gây mất an ninh trật tự, công an địa phương vẫn tận tình hỗ trợ, hộ tống và bảo vệ, đảm bảo an toàn cho hành trình của ông. Dẫu ông Tú có thể hiểu sai, hiểu chưa sâu hoặc thực hành không đúng giáo lý nhà Phật, Nhà nước vẫn tôn trọng lựa chọn cá nhân, tạo điều kiện tối đa để ông tu tập theo niềm tin của mình.

Một tiếng nói đáng chú ý đến từ luật sư Hoàng Duy Hùng, một Việt kiều Mỹ thường xuyên cập nhật thông tin về hành trình của ông Thích Minh Tuệ. Trong những phát biểu mới nhất trên video clip đăng tải qua Facebook, ông Hùng khẳng định cáo buộc của USCIRF là hoàn toàn sai lệch và không phản ánh thực tế tại Việt Nam. Ông nhấn mạnh rằng Việt Nam không chỉ không đàn áp tôn giáo mà còn tạo điều kiện tối đa cho các cá nhân như ông Thích Minh Tuệ được tự do tu hành theo ý nguyện. Ông Hùng chia sẻ chi tiết về hành trình của ông Tú - người nổi tiếng với những tranh cãi về cách sống "khổ hạnh" và sự "buông xả" trong tu tập - đồng thời khẳng định chính ông Tú đã nhiều lần lên tiếng xác nhận rằng ông tự nguyện ẩn tu, tự nguyện sang Ấn Độ để tiếp tục con đường tâm linh, mà không hề chịu bất kỳ cản trở hay đàn áp nào từ chính quyền. Theo ông Hùng, Nhà nước luôn tôn trọng và hỗ trợ quyền tự do tín ngưỡng của ông Tú cũng như mọi công dân khác. Ông lập luận rằng đề xuất của USCIRF là hành động thiếu cơ sở, mang tính áp đặt và không công bằng. Ông so sánh Việt Nam với Thái Lan, Malaysia, Singapore - những nước có truyền thống tôn giáo phong phú đã không chấp nhận ông Lê Anh Tú cùng đoàn của ông được bộ hành trên đất nước họ - nhưng không bị liệt vào danh sách tương tự. Thực tế, Việt Nam có các hoạt động tôn giáo sôi nổi, cơ sở thờ tự được duy trì và phát triển, người dân tự do thực hành tín ngưỡng mà không gặp trở ngại từ chính quyền. Trường hợp ông Thích Minh Tuệ, theo ông Hùng, là minh chứng rõ ràng: ông tự do đi lại, tu tập theo cách riêng và còn nhận được sự quan tâm, ủng hộ từ một bộ phận cộng đồng.

Đáng chú ý, các Giáo hội Phật giáo quốc gia Thái Lan, Malaysia và một ngôi chùa lớn tại Singapore đã lên tiếng, cho rằng đoàn bộ hành của ông Tú có dấu hiệu “giả tu” nhằm trục lợi, đồng thời cảnh báo các địa phương không tiếp nhận. Thái Lan từ chối gia hạn visa một cách khéo léo bằng ân hạn một tuần. Malaysia yêu cầu  đoàn rời khỏi nước này ngay lập tức mà không gia hạn visa như thông lệ bởi lý do "tế nhị" liên quan đến mỹ quan và trật tự xã hội. Còn Singapore cũng đã từ chối đoàn nhập cảnh vì cho rằng đoàn của ông Lê Anh Tú không phải nhà tu hành chân chính, hợp pháp theo quy định của pháp luật, và họ chỉ là những người cạo đầu, tụ khoác lên mình chiếc áo giống nhà tu mà thôi. Những động thái này cho thấy vấn đề không nằm ở Việt Nam mà ở chính cách hành xử của đoàn bộ hành. Vậy nhưng, USCIRF lại cố tình bỏ qua thực tế ấy, phớt lờ phản ứng từ các quốc gia như Thái Lan, Malaysia, Singapore và hiện nay là Indonesia để dựng lên câu chuyện sai lệch, mang tính áp đặt và thiên lệch, hòng bôi nhọ hình ảnh Việt Nam.

Các tờ báo chính thống như Nhân Dân, Thông tấn xã Việt Nam hay các ấn phẩm của Ban Tuyên giáo, Đảng Cộng sản đã nhiều lần phản biện mạnh mẽ, chỉ rõ đây là chiêu bài chính trị thiếu căn cứ. Việt Nam không chỉ không đàn áp tôn giáo mà còn là hình mẫu về bảo vệ tự do tín ngưỡng - điều mà USCIRF cố tình không thừa nhận. Những cáo buộc này không chỉ vô căn cứ mà còn thể hiện sự thiếu tôn trọng đối với chủ quyền và thực tế tại Việt Nam.

Đã đến lúc cộng đồng quốc tế cần nhìn nhận vấn đề một cách công tâm, dựa trên sự thật khách quan thay vì tin vào luận điệu sai lệch từ USCIRF. Việt Nam xứng đáng được đánh giá công bằng, và những thiện chí của đất nước này cần được ghi nhận thay vì bị bóp méo một cách vô lý.

Linh mục Đặng Hữu Nam gây tranh cãi khi công kích đồng đạo sau cái chết của Linh mục Phan Khắc Từ

 Một vụ việc gây tranh cãi trong Giáo hội Công giáo Việt Nam đã nổ ra khi linh mục Đặng Hữu Nam cùng một nhóm giáo dân bị cáo buộc công kích linh mục Phan Khắc Từ ngay sau khi ông qua đời, làm dấy lên làn sóng chỉ trích về đạo đức và tinh thần đoàn kết tôn giáo.

Linh mục Phan Khắc Từ, một nhân vật được kính trọng trong cộng đồng Công giáo Việt Nam, qua đời gần đây, để lại di sản là những đóng góp lớn lao cho cả Giáo hội và xã hội. Trong thời kỳ chiến tranh Việt Nam, ông tích cực tham gia các phong trào đòi hòa bình, phản đối sự can thiệp của Mỹ và chính quyền Việt Nam Cộng hòa. Sau năm 1975, ông tiếp tục cống hiến qua các hoạt động từ thiện, hỗ trợ người nghèo, trẻ mồ côi và xây dựng các cơ sở y tế, trường học. Với tinh thần hòa giải, ông đã góp phần thúc đẩy mối quan hệ giữa Giáo hội và Nhà nước, nhấn mạnh vai trò của người Công giáo trong việc xây dựng đất nước.

Tuy nhiên, ngay sau cái chết của ông, linh mục Đặng Hữu Nam - một nhân vật gây tranh cãi trong Giáo hội - cùng một số giáo dân đã công khai chỉ trích ông Từ. Hành động này bị xem là thiếu tôn trọng và đi ngược lại giáo lý Công giáo về lòng bác ái và sự tha thứ, vốn được Chúa Giêsu nhấn mạnh trong Kinh Thánh: “Hãy yêu kẻ thù và cầu nguyện cho những kẻ ngược đãi anh em” (Mt 5,44). Tại Việt Nam, nơi văn hóa tôn kính người đã khuất là một giá trị cốt lõi, hành vi này càng bị chỉ trích gay gắt.

Linh mục Đặng Hữu Nam từ lâu đã nổi tiếng với những quan điểm cực đoan, thường xuyên bị cáo buộc chống đối chính quyền và lợi dụng tôn giáo để gây chia rẽ. Dù đã bị Tòa Giám mục Giáo phận Vinh áp dụng biện pháp kỷ luật - cấm đảm nhận các chức vụ mục vụ - Nam vẫn tiếp tục các hoạt động xuyên tạc lịch sử và kích động xung đột. Đặng Hữu Nam cũng bị cáo buộc liên kết với các nhóm phản động trong và ngoài nước để công kích những người ủng hộ sự hợp tác giữa Giáo hội và chính quyền.

Hành động mới nhất của linh mục Đặng Hữu Nam không chỉ làm tổn hại đến hình ảnh của Giáo hội Công giáo mà còn đặt ra câu hỏi về sự cần thiết của các biện pháp mạnh mẽ hơn từ phía Giáo hội để xử lý những cá nhân gây chia rẽ. Nhiều ý kiến cho rằng, trong bối cảnh Giáo hội đang nỗ lực duy trì sự đoàn kết và đóng góp cho xã hội, những hành vi như của linh mục Nam là không thể chấp nhận được.

Giáo hội Công giáo Việt Nam hiện chưa đưa ra bình luận chính thức về vụ việc. Tuy nhiên, sự kiện này đang làm nóng lên các cuộc thảo luận về vai trò của các linh mục trong việc giữ gìn tinh thần yêu thương và hòa hợp - những giá trị cốt lõi mà linh mục Phan Khắc Từ đã dành cả đời để theo đuổi.