NGẤP "NGHÉ" TUỔI TRĂNG TRÒN

TRƯA - Một buổi trưa ngái ngủ đầu hạ, trời nắng như thiêu, lửa trên những mái tôn và cơn gió khô hanh phả xuống như từ miệng lò. Ở một góc tỉnh lẻ, tin báo mất tích nữ sinh lớp 9 vừa được gỡ khỏi các nhóm cộng đồng mạng. Cháu Hoài A., mới rời ghế nhà trường hai ngày, không phải bị bắt cóc như dư luận hốt hoảng, mà đang tung tăng du hí ở Hà Nội - cùng một nam thanh niên.

Tôi bỗng nhớ những dòng xưa cũ: “Tuổi hoa niên là cánh đồng xanh mở ra trước ngưỡng cửa cuộc đời, nơi mộng và thực giao thoa trong tiếng guốc mơ hồ của buổi chợ phiên đầu đời.”

Nhưng hôm nay, đồng xanh đã biến mất. Thay vào đó là những chiếc điện thoại thông minh với ứng dụng hẹn hò, phòng chat, trò chuyện video và vô vàn lối tắt dẫn tới một thế giới đầy mùi hấp dẫn - nhưng không hề an toàn.

**

Ở cái tuổi mười ba, mười bốn, lứa gái đang thì, chưa đủ sức gánh một nồi cơm cho gia đình, nhưng lại tưởng mình đã đủ khôn để yêu, để hiểu đàn ông, để “sống hết mình”. Và thế là, chỉ cần vài lời đường mật qua mạng xã hội - nơi không ai cần kiểm tra lý lịch - các em bỏ lại sau lưng cả một mái nhà đang náo nức lo âu, một người mẹ sụt sùi trước màn hình tối đen không có tín hiệu, và một người cha câm lặng như pho tượng gỗ.

Đi rồi, các em không biết phía sau cuộc “du lịch” đó là gì. Có thể là một buổi đi chơi ngắn, có thể là một vết thương tinh thần kéo dài suốt một đời. Có em trở về, có em không. Nhưng có một điều chắc chắn: mọi thứ đã không còn nguyên vẹn.

**

Tại sao những đứa trẻ mới lớn lại dễ sa chân đến thế?

Vì chúng cô đơn. Vì trong một gia đình đầy ắp thiết bị hiện đại, người ta quên mất cách nhìn vào mắt nhau. Những người cha không nói chuyện với con gái mình như một người đàn ông từng trải nói với một mầm đàn bà mới chớm. Những người mẹ thì lặng lẽ nhồi nhét “bài học đạo đức” như thể đứa trẻ là cỗ máy cần được lập trình, chứ không phải là một tâm hồn đang phập phồng mở cánh.

Và thế là con gái đi tìm sự lắng nghe ở nơi khác. Trên mạng. Ở những “anh trai xã hội” vốn có kinh nghiệm dỗ dành, ve vãn, điều khiển. Cuộc nổi loạn âm thầm bắt đầu như thế. Không cần dao, không cần súng. Chỉ cần vài dòng tin nhắn.

**

Chúng ta cần nhìn thẳng.

Các cháu không bị bắt cóc. Các cháu chủ động ra đi. Nhưng đó không phải là sự lựa chọn chín chắn - đó là biểu hiện của một xã hội đang để mặc tuổi dậy thì lạc lối trong mê trận cảm xúc mà không có người dẫn đường.

Giáo dục giới tính, sự quan tâm, chia sẻ trong gia đình không còn là chuyện xa xỉ của một vài trường quốc tế. Nó là chuyện sống còn, là nền móng bảo vệ những đứa trẻ trong thời đại kỹ thuật số - nơi chỉ một cú trượt tay là cả cuộc đời có thể rơi xuống vực sâu.

**

Hãy nói chuyện với con gái mình. Hãy lắng nghe những thay đổi nhỏ nhất trong tâm hồn các em. Đừng chỉ hỏi “Hôm nay học mấy điểm?”, hãy hỏi: “Con có mệt không?”, “Bạn nào làm con buồn?”, “Ai khiến con vui?”. Hãy làm bạn trước khi làm cha mẹ. Đừng để một ngày, các em trở về sau chuyến “du lịch” tuổi trẻ, mang theo một vết sẹo không tên.

Bởi vì, dù gì đi nữa - con gái là giấc mơ mềm nhất của cuộc đời mỗi người cha. Là đoá hoa đầu tiên biết nở trước gió… nhưng cũng là đoá hoa dễ gãy nhất nếu không có một bàn tay nâng đỡ.

P/s: Viết cho những mùa hè vắng em gái tuổi trăng rằm.

Vì sao người ta đề xuất bỏ án tử hình?

 Tử hình là gì nếu không phải là một dấu chấm hết - tuyệt đối, vĩnh viễn và không thể sửa chữa?

Trong thời đại mà nhân loại bước vào thế kỷ 21 với trí tuệ nhân tạo, với khát vọng nhân văn và với cả sự mệt mỏi trước những hằn học mang danh “trừng trị”, việc đặt lại câu hỏi: “Có nên giữ án tử hình?” - không còn là chuyện xa lạ. Ở Việt Nam, đề xuất bỏ án tử hình đã xuất hiện, và như thường lệ, vấp phải những phản ứng cảm tính, nóng nảy: “Không tử hình thì làm sao răn đe tội ác?” “Không tử hình thì làm sao công bằng với nhân dân?”

ĐBQH Phạm Khánh Phong Lan băn khoăn với đề xuất bỏ án tử hình với 4 tội. Bà nói: "Nhân văn với tội phạm là độc ác với đồng bào".

Tôi xin được thưa rằng: Không phải cái chết nào cũng là công lý. Và không phải hình phạt nào cũng sinh ra từ trí tuệ của một xã hội trưởng thành.

Thứ nhất, đề xuất bỏ án tử hình xuất phát từ nhu cầu hội nhập pháp lý quốc tế.

Hơn 70% quốc gia trên thế giới đã loại bỏ án tử hình ra khỏi hệ thống pháp luật. Với họ, đó là một hình phạt man rợ, không còn phù hợp với giá trị phổ quát về nhân quyền. Muốn là thành viên có trách nhiệm trong cộng đồng quốc tế, chúng ta phải tôn trọng những nguyên tắc chung của nhân loại tiến bộ. Hãy thử hình dung: một kẻ phạm tội trốn sang Đức, Anh hay Thụy Điển - nếu chúng ta còn duy trì tử hình, thì tuyệt nhiên họ sẽ không bao giờ được dẫn độ. Tức là, chúng ta mất cả người lẫn của, và nền pháp luật thì bị vô hiệu hóa bởi chính hệ quả của nó.

Thứ hai, bỏ án tử hình để phục vụ mục tiêu quan trọng hơn: thu hồi tài sản.

Tôi từng nói trong một hội nghị: “Chống tham nhũng mà không thu hồi được tài sản thì chỉ là một cuộc trừng phạt cảm tính.” Và đúng như vậy. Khi người phạm tội biết rằng mình sẽ bị xử tử, họ chẳng còn lý do gì để hợp tác, để khắc phục hậu quả. Chết là hết. Nhưng nếu cho họ cơ hội sống, nếu giam giữ họ để họ buộc phải lao động, hoàn trả, xóa đi dấu vết tội ác - đó mới là công lý sống động.

Hãy nhìn vào vụ Trương Mỹ Lan - một vụ án gây chấn động. Nếu bà ấy biết chắc sẽ bị tử hình, liệu có khắc phục được hơn 11.000 tỷ đồng? Tôi e là không. Một người có thể nhẫn tâm tham ô, nhưng vẫn có bản năng sinh tồn. Luật pháp thông minh là luật pháp biết đánh vào bản năng ấy để thu về lợi ích công - chứ không phải cắt đứt mọi hy vọng rồi ôm lấy sự mất mát.

Thứ ba, tử hình không còn là răn đe tối ưu trong một xã hội phức tạp.

Đừng ngây thơ mà tin rằng cái chết sẽ ngăn người ta phạm tội. Lịch sử nhân loại là lịch sử của những bản án máu, nhưng tội phạm vẫn sinh sôi. Điều răn đe mạnh mẽ nhất không phải là chặt đầu - mà là không để lọt lưới. Sự nghiêm minh đến từ năng lực bắt giữ, xét xử kịp thời và đúng đắn - không phải từ bản án nặng đến tận cùng.

Chúng ta vẫn lầm tưởng rằng hình phạt càng nặng thì càng ngăn được tội ác. Nhưng xin nhớ: tội phạm ngày nay là những người có học, có hệ thống, có quan hệ. Họ tính toán kỹ. Và khi hành động, họ đặt cược bằng niềm tin rằng “sẽ không bị bắt”. Nỗi sợ không nằm ở cái chết. Nỗi sợ nằm ở việc không thoát được.

Vì thế, hãy cải cách bộ máy điều tra, công khai quy trình tố tụng, giảm tham nhũng trong nội bộ ngành - chứ đừng kỳ vọng vào một viên đạn, một mũi tiêm có thể thay thế toàn bộ hệ thống pháp quyền.

Cuối cùng, tử hình là hình phạt không thể đảo ngược.

Chúng ta từng có những vụ án oan. Những lời xin lỗi muộn màng. Những người mẹ đội khăn trắng đi đòi công lý cho con. Và dù có đền bù hàng trăm triệu - thì một mạng người đã mất, vẫn là mất. Pháp luật phải để ngỏ khả năng sửa sai. Đó là sự khiêm tốn cần thiết của một nhà nước pháp quyền.

Thưa các anh chị,

Việc bỏ án tử hình không phải là sự buông lỏng kỷ cương, mà là một bước tiến - thận trọng, nhân đạo và văn minh - để xây dựng một xã hội kỷ luật hơn, công bằng hơn. Bỏ tử hình là cách để pháp luật không rơi vào chủ nghĩa trả thù, để công lý không thành con dao hai lưỡi.

Chúng ta cần một nền pháp luật khiến kẻ phạm tội phải sống mà day dứt, sống để đền bù, sống để trả giá. Cái chết quá dễ. Công lý không cần dễ. Công lý cần chính xác, và có ích cho cộng đồng.

Và xin đừng quên: Chúng ta đang sống trong một thời đại mà lòng nhân ái là thước đo của sự văn minh. Một xã hội biết tha thứ, là một xã hội biết mạnh mẽ.

Hết nói

 Có những thứ từng được xem là bất khả xâm phạm trong đời sống một con người - như nhân thân, như quá khứ. Nhưng ở đây, giữa thủ đô, giữa một trung tâm cấp phát lý lịch tư pháp quốc gia, những thứ ấy đã bị biến thành món hàng. Không phải bán đất, bán rừng. Mà bán ký ức, bán nhân dạng, bán sự trong sạch được in bằng mực đen trên nền giấy trắng.

Chúng tôi - những công dân bình thường, mỗi sáng xếp hàng chờ xin tờ phiếu lý lịch tư pháp, mỗi chiều ghé chợ mua nắm rau muống héo - nào có ngờ rằng trên cao, những kẻ có chức có quyền lại đang âm thầm giao dịch nhân phẩm đồng loại như mớ cá cuối ngày.

Không phải bán đất, bán rừng. Mà bán ký ức, bán nhân thân. Bán luôn cả sự trong sạch trên giấy tờ - thứ lẽ ra phải được nhà nước bảo hộ bằng luật pháp, chứ không phải được đẩy lên bàn cân như mớ cá rô đồng ngày cuối chợ.

Hoàng Quốc Hùng - cựu giám đốc Trung tâm Lý lịch tư pháp quốc gia. Một chức danh nghe lạnh lẽo như phòng hồ sơ tử thi. Trên giấy, ông là người có quyền quyết định sinh mệnh giấy tờ của hàng triệu người. Trên thực tế, ông là trùm của một mạng lưới ngầm buôn bán lý lịch sống. Hơn 43 tỉ đồng đổi lấy 55.713 tờ phiếu tư pháp. Một tờ giấy trắng mực đen, tưởng để phân định ranh giới giữa kẻ từng có tội và người chưa từng vấy bẩn. Vậy mà ông - kẻ có quyền chạm tay vào pháp luật - lại bôi nhọ nó bằng những cọc tiền gập đôi, nhét phong bì, đặt lên mặt bàn học viện.

Và kẻ đồng hành - Phạm Quang Hậu - lái xe cũ, tay chân từng mở cửa xe, giờ mở cửa địa ngục. Hắn biết quá rõ mọi lối đi tắt. Chúng ngồi với nhau, uống rượu hay uống máu đồng bào? Định kỳ mỗi chiều thứ sáu, hắn đếm số hồ sơ, quy đổi thành tiền, rồi chuyển khoản hoặc dúi vào tay ông giám đốc - như thể đang thanh toán cho một bữa nhậu bẩn.

Ai đã từng bị từ chối việc làm, mất cơ hội học tập, thậm chí không được định cư vì thiếu một tờ phiếu LLTP - chắc sẽ bật khóc khi biết, có hàng ngàn kẻ khác đã mua được nó chỉ với vài trăm nghìn cho người trung gian, thêm khoản “lót tay” cho ông Hùng. Thủ đoạn thì cũ mèm: bỏ trống nơi cư trú, giấu nhẹm tiền án, tiền sự - những thứ lẽ ra phải được tra cứu như hồ sơ bệnh án quốc gia.

Và ai biết được trong số 55.000 người ấy, có bao nhiêu kẻ đang làm giáo viên, bác sĩ, luật sư - mang danh phục vụ xã hội nhưng nhân thân là bản photo đã bị dập xóa? Họ sống trong vỏ bọc hợp pháp do đồng tiền mua được, nhờ một cú điện thoại của “cộng tác viên luật” - thực chất là tay buôn lý lịch từng làm tài xế riêng cho giám đốc.

Chúng ta không thể đổ hết tội cho hai, ba cái tên được đưa ra ánh sáng. Vụ án này giống như vết chọc kim vào da thịt một cái xác phình to vì thối rữa. Nó không chỉ là một vết thương, mà là biểu hiện của căn bệnh suy tạng hệ thống.

Sự im lặng của các phòng ban, sự làm ngơ của đồng nghiệp, sự tắc trách của những người có chức năng kiểm tra - tất cả là chất dinh dưỡng cho cái u ác mang tên “móc ngoặc - lợi ích - bán rẻ công lý”.

Và đằng sau mỗi tờ phiếu lý lịch sai lệch là một cánh cửa mở ra cho rủi ro xã hội: tội phạm tiềm ẩn được tẩy sạch vết nhơ, nhập vai người tử tế. Những người nghèo lương thiện bị bỏ lại, bởi họ không có tiền lót tay để vào cửa “thủ tục nhanh gọn”.

Chúng ta từng lên án những kẻ đào trộm mộ bán xương. Nhưng bây giờ, có cả một tầng lớp mặc sơ mi trắng, ngồi ghế bọc nệm, đào bới thân phận người sống, bán công khai trên mạng xã hội. Từng lý lịch được cắt gọt, chắp vá, rồi bán với giá thị trường, như thể đạo đức là món hàng đã khan hiếm và hạ giá.

Phải viết ra điều này với tất cả đắng cay: xã hội này không chỉ cần chống tham nhũng, mà cần thanh lọc lại cả sự thật. Cần nhìn vào từng vị trí ngồi của các ông cán bộ mà hỏi: chiếc ghế đó kê trên nền gì - luật pháp hay phong bì?

Tôi không quan tâm bản án của ông Hùng sẽ là bao nhiêu năm tù. Vì dẫu có bị kết án đi chăng nữa, cái đau lớn nhất không phải của ông, mà là của dân - những người đã từng tin vào một tờ phiếu sạch, một quá khứ minh bạch.

Nhưng nay, niềm tin cũng đã được đem bán.

Giống như lý lịch của họ – bị đem rao như một món hàng rẻ tiền.

Ký sinh trùng gắn tri thức

 Ở một đất nước từng mang trong tim lời thề "tôn sư trọng đạo", tôi chưa từng nghĩ có ngày, một kẻ từng hai lần bị kỷ luật vì sàm sỡ nữ sinh, từng giả danh báo chí để tống tiền cảnh sát, lại có thể lù lù bước vào danh sách hội đồng giáo sư như một thứ vinh danh. Nhưng tôi đã nhầm. Và tôi tự hỏi: liệu có phải giữa cơn sốt danh vọng, người ta đã nhắm mắt bỏ qua lẽ phải để mở toang cánh cửa cho những kẻ vô liêm sỉ đội lốt trí thức?

Tên hắn là Lon. Một cái tên nghe thì nhẹ như gió, nhưng kéo theo sau là vệt dài những vết nhơ. Như vết dầu loang trên áo học trò trắng ngần. Hắn không phải là một tên tội phạm bị truy nã. Hắn không giết người, cũng không buôn ma túy. Nhưng hắn giết chết một thứ quý giá hơn cả mạng sống: niềm tin vào đạo lý.

Tôi còn nhớ, thuở hắn mới chập chững bước chân vào trường Sư phạm, mang gương mặt hiền lành như kẻ nhà quê lần đầu về thành phố. Miệng dạ thưa lễ phép, nhưng ánh mắt hắn là thứ ánh sáng lấp lánh của một con cáo già sớm nhận ra con đường tắt đến quyền lực. Hắn leo từng bậc thang không bằng học thuật, không bằng đức hạnh, mà bằng sự khéo nịnh, bằng chiêu trò hạ cấp, bằng cách lôi người khác xuống bùn để mình trèo lên.

Người ta nói trong giảng đường, đạo đức là nền móng. Nhưng hắn đái lên cái nền đó bằng những cuộc đổi điểm lấy tình. Hắn đứng trên bục giảng nói về đạo lý làm thầy, trong khi bàn tay thì lén lút ve vuốt thân thể của sinh viên nữ - những đứa trẻ gọi hắn là “thầy”, những đứa ngây thơ tin rằng tri thức là ánh sáng chứ không phải cái cớ để mặc cả nhân phẩm.

Không chỉ ở trường. Ra ngoài xã hội, hắn khoác áo nhà báo để đi đe dọa, để moi tiền từ những sai sót nhỏ bé của người khác như thể chính hắn là thánh thần ngự trị đạo đức. Nhưng thực ra, hắn là loại ký sinh trùng núp bóng lẽ phải để kiếm ăn bằng thủ đoạn. Có lúc, hắn là “người làm từ thiện”, phát gạo, cho tiền mổ tim, nhưng tiền ấy đâu phải của hắn? Doanh nghiệp bị ép phải đưa, quan chức bị đe phải chi, còn hắn thì giơ máy ảnh lên, nở nụ cười từ tâm giả tạo như một tay đạo diễn đang dựng cảnh trong phim truyền hình rẻ tiền.

Có người nói hắn thông minh. Phải. Hắn rất thông minh. Nhưng đó là thứ thông minh của con chuột biết đường chạy khi nhà cháy. Hắn dựng người này, kéo kẻ kia, đưa bạn bè lên ghế cao quyền trọng như một ông bầu mát tay. Nhưng khi những con rối bắt đầu rung rinh ý thức, hắn lập tức hất ngã họ, tung hồ sơ, phơi bày bê bối mà chính hắn đã tạo ra từ trước như một kẻ giăng bẫy rồi ngồi chờ con mồi rơi xuống. Như đã từng làm với Lê Anh - người từng được hắn đưa lên đỉnh cao, để rồi chính tay hắn xô xuống vực sâu.

Hắn sống như thể thế giới là một sân khấu, và mọi người xung quanh đều là con rối trong vở kịch đen tối do hắn biên kịch. Những mối quan hệ chính trị được hắn khoe khoang như bùa hộ mệnh: từ ông này ở Trung ương, đến ông kia ở địa phương. Hắn bốc máy gọi là lãnh đạo có mặt, cúi đầu, bắt tay, nâng ly. Ở một xã hội mà đâu đó quyền lực đôi khi được hiểu là phép miễn trừ đạo đức, hắn là sản phẩm tất yếu của sự lỏng lẻo đó.

Hôm qua, khi nhìn thấy tên hắn trong danh sách thành viên Hội đồng giáo sư cơ sở năm 2025 do một trường Đại học công bố, tôi thoáng thấy một nỗi buồn thẫm như vết bầm không tan. Chúng ta đã mất gì, khi cho phép một kẻ như vậy đứng vào hàng ngũ trí thức cấp cao? Không chỉ là mất danh dự của ngành giáo dục, mà còn mất đi lòng tin của bao thế hệ học trò - những đứa trẻ từng ước mơ trở thành thầy cô, nhưng giờ ngập ngừng trước giấc mơ vì sợ phải học theo một “thầy Lon” nào đó.

Có một câu chua chát từng được người dân quê hắn nói ra: “Hắn là trí thức ma cô”. Một lời cay đắng, nhưng không phải vu vạ. Bởi hắn không chỉ bán rẻ đạo đức mà còn đầu cơ cả học hàm, học vị, lẫn nhân cách. Một con người có thể không hoàn hảo. Nhưng một giảng viên đại học, một trí thức - nếu thiếu liêm sỉ, thì chỉ là lũ buôn chữ không hơn không kém.

Thời nay, nhiều người bôi son trát phấn cho những cái danh hão. Giáo sư, tiến sĩ, giảng viên… bao nhiêu kẻ đội lốt để kiếm ghế, kiếm tiền, kiếm gái. Nhưng cái đáng sợ nhất không phải là sự tha hóa của từng cá nhân. Mà là sự im lặng đồng lõa của hệ thống. Khi cái sai không bị trừng phạt, thì cái đúng trở thành mơ hồ. Và trong bức màn ấy, những kẻ như Lon cứ thế tồn tại - béo tốt, tươi cười, và được phong giáo sư.

Chúng ta cần ánh sáng. Không phải để thiêu rụi những kẻ như hắn - vì tro tàn chẳng ích gì. Mà để thức tỉnh những ai còn giữ một góc tâm hồn thanh sạch trong môi trường giáo dục. Để những người thầy đích thực không phải cúi đầu xấu hổ khi đứng cạnh một tên “giáo sư” vô liêm sỉ.

RAU CỦ KERA: Khởi tố hoa hậu Nguyễn Thúc Thùy Tiên và 4 người khác

 Tối 19.5, Cơ quan Cảnh sát điều tra, Bộ Công an đã khởi tố Nguyễn Thúc Thùy Tiên về tội "Lừa dối khách hàng" liên quan đến sản phẩm kẹo rau củ Kera.

Hoa hậu Nguyễn Thúc Thùy Tiên - Ảnh: Senvang

Ngoài hoa hậu Thùy Tiên, có 4 người khác cũng bị khởi tố sau quá trình Bộ Công an điều tra mở rộng vụ án sản xuất hàng giả là thực phẩm và lừa dối khách hàng liên quan Công ty Cổ phần Asia Life và Công ty cổ phần Tập đoàn Chị Em Rọt.

Trước đó, chiều 4.4, Cơ quan Cảnh sát điều tra, Bộ Công an đã công bố quyết định khởi tố bị can; lệnh bắt tạm giam; lệnh khám xét chỗ ở, nơi làm việc và các quyết định của Viện Kiểm sát nhân dân tối cao đối với 5 bị can.

Theo Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản - Chánh Văn phòng Bộ Công an, bị can Nguyễn Phong, sinh ngày 14.11.1986, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Asia Life, bị khởi tố về tội Sản xuất hàng giả.

4 bị can bị khởi tố về tội lừa dối khách hàng gồm:

Lê Tuấn Linh, sinh ngày 19.2.1989, Giám đốc, đại diện pháp luật Công ty Cổ phần tập đoàn Chị em rọt;

Lê Thành Công, sinh ngày 6.6.1989, thành viên Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần tập đoàn Chị em rọt;

Phạm Quang Linh, còn gọi là Quang Linh Vlogs, sinh ngày 10.12.1998, thành viên Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần tập đoàn Chị em rọt, chỗ ở hiện nay tại quận Cầu Giấy, TP Hà Nội;

Nguyễn Thị Thái Hằng, còn gọi là Hằng "Du mục"; sinh ngày 3.8.1995, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần tập đoàn Chị em rọt, chỗ ở hiện nay tại Quận Gò Vấp, TP Hồ Chí Minh.

Quá trình điều tra, Cơ quan cảnh sát điều tra, Bộ Công an đã xác định các bị can có dấu hiệu tội phạm sản xuất hàng giả là thực phẩm và lừa dối khách hàng, theo quy định tại Điều 193 và Điều 198 Bộ luật hình sự.

Căn cứ các quy định của Bộ luật tố tụng hình sự, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã ra quyết định khởi tố vụ án hình sự và khởi tố 5 bị can. Vụ án đang được tiếp tục điều tra.

Nhóm các đối tượng bị khởi tố liên quan đến kẹo rau củ Kera. Trước đó, Hằng Du Mục, Quang Linh Vlogs đã bị cơ quan chức năng xử phạt 140 triệu đồng do quảng cáo không đúng về kẹo rau củ Kera. Quang Linh và Hằng Du Mục bị phạt do có hành vi quảng cáo không đúng, gây nhầm lẫn về chất lượng sản phẩm đã được công bố. Số tiền xử phạt áp dụng cho hành vi này là 70 triệu đồng mỗi cá nhân. Họ cũng buộc phải cải chính thông tin với hành vi vi phạm.